Μιτρόβιτσα: Μια πόλη, δύο σύλλογοι, δύο Εθνικά ποδοσφαιρικά συστήματα

 

Ο πόλεμος το έχουμε δει πολλάκις ότι επηρεάζει και το ποδόσφαιρο. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 οδήγησε σε μια αιματηρή σύγκρουση βασισμένη σε Εθνικιστικές γραμμές, με την κατάρρευση του κομμουνισμού να επιτρέπει στα πρώην καταπιεσμένα Έθνη να πολεμήσουν και να χαράξουν εκ νέου τις κρατικές γραμμές για να εξυπηρετήσουν τη νέα ευκαιρία τους για Εθνικισμό.

Με τη σύγκρουση να διήρκεσε το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του '90, τα σύνορα άλλαξαν ανάλογα με τις μάχες αλλά τα περισσότερα τελικά διευθετήθηκαν και μια σχετική εποχή ειρήνης εμφανίστηκε στην πρώην ενωμένη Γιουγκοσλαβία. Ένα σύνορο ωστόσο ήταν διαρκώς ένα αμφισβητούμενο ζήτημα: αυτό μεταξύ της Σερβίας και του Κοσσυφοπεδίου.

Χωρίς να κολλάει σε ζητήματα διεθνών σχέσεων, οικοδόμησης κράτους και γεωπολιτικών ενεργειών εντός της περιοχής, η Σερβία δεν αναγνωρίζει το κράτος του Κοσόβου (112 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου από το 2008), καθώς η περιοχή ήταν ιστορικά υπό Σερβικό έλεγχο. Το Κόσοβο - το οποίο κατοικείται ως επί το πλείστον από Αλβανούς - δεν θέλει να βρίσκεται υπό Σερβική κυριαρχία και επιθυμεί να έχει στενότερους δεσμούς με την Αλβανία.

Αυτές οι εντάσεις φάνηκαν ξεκάθαρα όταν η Σερβία έπαιξε με την Αλβανία σε έναν αγώνα για τα προκριματικά του Euro 2016. Ένα ντρόουν πέταξε πάνω από τον αγωνιστικό χώρο που έφερε τη σημαία της Μεγάλης Αλβανίας και συμπεριλαμβάνει το Κόσοβο υπό Αλβανικό έλεγχο. Αυτό το γεγονός πυροδότησε παίκτες και οπαδούς σε φασαρίες, οδηγώντας στην εγκατάλειψη της αναμέτρησης και δίνοντας τη νίκη στην Αλβανία λόγω έλλειψης ασφαλείας στο γήπεδο και της βίας που προκάλεσαν οι Σέρβοι οπαδοί στους Αλβανούς ποδοσφαιριστές.

Μετά το παιχνίδι επιχειρήσεις στη Σερβία που ανήκουν σε Αλβανούς έγιναν στόχος και πυρπολήθηκαν. Εκείνος ο αγώνας δείχνει πώς το ποδόσφαιρο μπορεί να αντικατοπτρίζει το βαθύ Εθνικιστικό και πολιτικό μίσος όχι μόνο σε Εθνικό επίπεδο αλλά και σε συλλογικό.

Η πόλη της Μιτρόβιτσα είναι στο βόρειο τμήμα του Κοσόβου και βρίσκεται κοντά στα Σερβικά σύνορα ή πιο σωστά η κυβέρνηση του Κοσόβου τα αποκαλεί Σερβικά σύνορα. Η Μιτρόβιτσα είναι μια διχασμένη πόλη με εκείνους που ζουν βόρεια του ποταμού (κυρίως Σέρβους) και εκείνους που ζουν Νότια του ποταμού (κυρίως Αλβανούς). Ο χωρισμός είναι το θέμα που περιγράφει τη ζωή στη Μιτρόβιτσα, με τη γέφυρα που διασχίζει τον ποταμό να έχει αποκλειστεί πολλές φορές από τους βόρειους Σέρβους ως μια μορφή διαμαρτυρίας για να ανατρέψουν οποιαδήποτε σχέση με το κράτος του Κοσόβου.

Παρόμοιες ενέργειες διχασμού επικρατούν ακόμα και στο ποδόσφαιρο. Οι δύο σύλλογοι που συμβολίζουν καλύτερα το συγκεκριμένο χωρισμό είναι η KF Trepça (στα νότια της Μιτρόβιτσα που εκπροσωπεί τους Αλβανούς) και η FK Trepča (στα βόρεια που εκπροσωπεί τους Σέρβους). Ως σύλλογοι έχουν εξαιρετικά παρόμοια ονόματα και σχεδόν πανομοιότυπες φανέλες και εμβλήματα. Η μόνη προφανής διαφορά μεταξύ τους είναι η ορθογραφία σε κάθε γλώσσα.

Για τους συλλόγους που αντιπροσωπεύουν αντίθετα κοινωνικά και Εθνικιστικά πιστεύω εντός της Μιτρόβιτσα κάποτε ήταν μία ομάδα. Ενωμένη ως FK Trepča (η ορθογραφία του συλλόγου είναι στα Σερβικά αντικατοπτρίζοντας την Εθνική κυριαρχία εκείνη την εποχή), ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1932 και είχε κάποια επιτυχία, καθώς έγινε ο πρώτος σύλλογος από το Κόσοβο που εντάχθηκε στο Γιουγκοσλαβικό Πρωτάθλημα το 1977 και ήταν φιναλίστ του κυπέλλου το 1978, χάνοντας από τη Κροατική Ριέκα. Μία Ριέκα που έφτασε έως τα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων το 1979/80, υποκύπτοντας από τη Γιουβέντους με συνολικό σκορ 2-0.

Καθώς άρχισαν οι πόλεμοι στη Γιουγκοσλαβία στις αρχές της δεκαετίας του '90, οι Αλβανοί παίκτες άρχισαν να εγκαταλείπουν τον σύλλογο ενώ αργότερα εντάχθηκαν σε ομάδες που θα τους δέχονταν όπως η Trepca 89, η άλλη ομάδα στη Μιτρόβιτσα. Ωστόσο οι πρώην ποδοσφαιριστές της FK Trepca ήθελαν περισσότερα, υποδηλώνοντας ότι ο αντίκτυπός τους στον σύλλογο δικαιολογούσε μια πιο μόνιμη θέση στην ποδοσφαιρική σκηνή.

Το 1999 οι πρώην Αλβανοί παίκτες της FK Trepča ίδρυσαν ένα νέο κλαμπ: την KF Trepča. Δεν ήταν έκπληξη το γεγονός που αυτοί οι παίκτες αποφάσισαν να φύγουν. Οι Σερβικές αρχές ήταν εξαιρετικά βάναυσες, με αστυνομικούς να εισβάλλουν σε ποδοσφαιρικούς αγώνες. Λόγω των επιπτώσεων του πολέμου, πολλές αναμετρήσεις χρειάστηκε να διεξαχθούν σε αυτοσχέδιους χώρους, σε χωράφια και σε πάρκα στην περιοχή της Μιτρόβιτσα.

Εκείνη την εποχή πολλοί Σέρβοι εγκατέλειψαν το νότιο τμήμα της Μιτρόβιτσα και κατέφυγαν στο βορρά για προστασία. Για την FK Trepča αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν και το γήπεδό τους, το οποίο η KF Trepça και οι Αλβανοί οπαδοί τους υιοθέτησαν ως δικό τους. Το στάδιο - το οποίο κάποτε ήταν σύμβολο του σερβικού ελέγχου - πήρε τώρα το όνομά του από τον πρώην ηγέτη του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου Adem Jashari. Αργότερα φιλοξένησε τον πρώτο αγώνα στη FIFA για το Κόσοβο, μια λευκή ισοπαλία εναντίον της Αϊτής. Απείχε κατά πολύ από τις πρώτες μέρες που φιλοξενούσε κυρίως Σέρβους παίκτες.

Ενώ αυτοί οι σύλλογοι έχουν τόσες πολλές ομοιότητες, είναι οι διαφορές τους που τους καθορίζουν. Αγωνίζονται σε διαφορετικές πυραμίδες πρωταθλημάτων, με την KF Trepça αυτή τη στιγμή να είναι στη δεύτερη κατηγορία του Κοσόβου (τη Liga e Parë) και έχει παρουσιάσει στιγμές μεγαλείου στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένης της κατάκτησης της Superleague το 2010. Η FK Trepča ωστόσο αιωρείται γύρω από τη τρίτη και τη τέταρτη κατηγορία του Σερβικού ποδοσφαίρου και δεν έχει προχωρήσει ποτέ περισσότερο. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: πόσο καλά θα μπορούσαν να τα καταφέρουν οι δύο σύλλογοι αν επανενωθούν;

Το ποδόσφαιρο έχει επισημάνει την απέχθεια που τρέφουν οι Σέρβοι του Βορείου Κοσόβου προς την ανεξάρτητη κρατική αρχή του Κοσόβου, με τις ομάδες να αρνούνται να παίξουν στο πλαίσιο του πρωταθλήματος του Κοσσυφοπεδίου από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Μόλις πρόσφατα –από τότε που ομαλοποιήθηκαν οι συνομιλίες μεταξύ των δύο Εθνών το 2013– προέκυψαν σχέδια για επαναχάραξη των συνόρων ώστε οι βόρειοι δήμοι όπως η βόρεια Μιτρόβιτσα να γίνουν μέρος της Σερβίας.

Η πίστη της FK Trepča στη Σερβία ενισχύθηκε περαιτέρω με την πρόσκληση του συλλόγου να δώσει φιλικά παιχνίδια με τη Παρτίζαν και τον Ερυθρό Αστέρα, προκειμένου να συμβολίσει και να τονίσει την αλληλεγγύη μεταξύ του Βελιγραδίου και των αμφισβητούμενων Δήμων του βορρά στο Κοσσυφοπέδιο. Αυτός ο συμβολισμός ενισχύθηκε περαιτέρω από ένα τρένο διακοσμημένο με τα χρώματα της Σερβικής σημαίας και την επιγραφή «Kosovo is Serbia» σε 23 γλώσσες. Από πολλές απόψεις, το ποδόσφαιρο είναι η 24η γλώσσα στη βόρεια Μιτρόβιτσα.

Η Σερβία δεν αναγνωρίζει το Κόσοβο ούτε η FK Trepča αναγνωρίζει την KF Trepça. Απλώς βλέπουν την KF ως έναν απατεώνα, έναν σύλλογο που έχει κλέψει το έμβλημα, τη στολή, την ιστορία και το γήπεδό τους. Από ορισμένες απόψεις, οι σύλλογοι που κάποτε μοιράζονταν τα πάντα έχουν γίνει σύμβολα ενός μοναδικού διχασμού. Αμφότεροι αισθάνονται ότι η εκπροσώπησή τους είναι ο «αληθινός» σύλλογος, καθένας υποδηλώνει ότι η ιστορία πριν από το 1999 είναι δική του. Ανεξάρτητα από αυτό, εναπόκειται πλέον στον καθένα να χαράξει ένα μέλλον στον αγωνιστικό χώρο και να θέσει ένα νέο πρότυπο για το ποδόσφαιρο στη Μιτρόβιτσα.

Κάποτε ενωμένοι τώρα διχασμένοι, ο Petar Milosavljevic ο γραμματέας της FK Trepča λέει: «Δεν υπάρχει περίπτωση οι Σέρβοι και οι Αλβανοί να παίξουν ποδόσφαιρο μαζί στο Κόσοβο». Στο παρελθόν όμως το συνήθιζαν.