Ανζί Μαχάτσκαλα: Από το πιο ενδιαφέρον πρότζεκτ στη διά παντός εξαφάνιση της

 

Όταν κάθομαι να γράψω ένα άρθρο αναζητώ μανιωδώς ιστοσελίδες μέχρι που κάτι νοσταλγικό μου κεντρίσει το ενδιαφέρον. Ωστόσο για να δοκιμάσω κάτι διαφορετικό, η ιδέα του συγκεκριμένου άρθρου μου ήρθε μέσω του Football Manager.

Οφείλω να ομολογήσω ότι είμαι λίγο σπασίκλας με το Football Manager από τα σχολικά μου χρόνια. Πριν δέκα χρόνια ένας συγκεκριμένος παίκτης έκανε το ξεπέταγμα του και είχε τρομερά ποσοστά για να τον αγοράσεις στο save στην επίθεση της ομάδας σου: Ο Lacina Traoré. Ναι, εκείνος που πέρασε ένα φεγγάρι και από τη Premier League για να αγωνιστεί με τη φανέλα της Έβερτον.

Ο Ιβοριανός παίζει ακόμα και σήμερα για τη Βαρζίμ στη δεύτερη κατηγορία της Πορτογαλίας. Ταλαιπωρημένος από τραυματισμούς, η καριέρα του Traore δεν έφτασε ποτέ στα ύψη του εικονικού εαυτού του στο Football Manager. Αν και σε όλη την καριέρα του έχει συγκεντρώσει το συνολικό ποσό μεταγραφής των 30,5 εκατομμυρίων λιρών, τα μισά από αυτά προέρχονται από τη Ρωσική Ανζί Μαχάτσκαλα.

Τώρα πάμε να αναλύσουμε το πραγματικό λόγο του κειμένου μας. Θυμάστε εκείνη την εποχή που η αλλαγή ιδιοκτησίας της Ανζί την έκανε τον πλουσιότερο σύλλογο στον κόσμο καθώς απείλησε να ανταγωνιστεί την Παρί Σεν Ζερμέν και τη Μάντσεστερ Σίτι ως η επόμενη Ευρωπαϊκή υπερδύναμη; 11 χρόνια μετά την περίφημη εξαγορά τους και ο σύλλογος έχει πλέον εκλείψει εντελώς, αφού δεν κατάφερε να λάβει την άδεια για τη τρίτη κατηγορία της Ρωσίας.

Όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις τόσο πιο δυνατά πέφτεις: το περίφημο κλισέ που γνωρίζουν πολύ καλά οι οπαδοί της Ανζί. Από τις μεταγραφές του Roberto Carlos και του Samuel Eto'o μέχρι την αφαίρεση της επαγγελματικής τους ιδιότητας, αυτό το κομμάτι θα καταγράψει την άνοδο και την πτώση της Ανζί Μαχάτσκαλα.

Η ιστορία της Ανζί Μαχάτσκαλα

Η Ανζί - η οποία ιδρύθηκε το 1991 από τον πρώην παίκτη της Ντιναμό Μαχάτσκαλα Aleksandr Markarov - ήταν ιστορικά μια ομάδα ασανσέρ στο Ρωσικό ποδόσφαιρο. Πήραν την πρώτη τους άνοδο στη Ρωσική Premier League το 1999, οφείλοντας μεγάλο μέρος της επιτυχίας τους στον θρύλο του συλλόγου Ibragim Gasanbekov. Από την ίδρυσή τους το 1991, ο Αζέρος επιθετικός ήταν ο πρώτος σκόρερ του συλλόγου κάθε χρόνο μέχρι την άνοδό τους στην κορυφαία κατηγορία.

Εξακολουθεί να είναι μέχρι σήμερα ο κορυφαίος σκόρερ όλων των εποχών του συλλόγου και βρίσκεται τρίτος στη λίστα με τις περισσότερες εμφανίσεις. Δυστυχώς, η Ρωσική Premier League δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να δει τη λάμψη του. Στις 3 Ιουλίου του 1999 η πόλη της Μαχάτσκαλα θρήνησε το θάνατο του Gasanbekov - ο οποίος δυστυχώς πέθανε σε θανατηφόρο τροχαίο - σε ηλικία μόλις 29 ετών.

Παρακινούμενη από την τραγική απώλεια του φυλαχτού της, η Ανζί αψήφησε τις προσδοκίες για να τερματίσει τέταρτη στην παρθενική χρόνια της. Ωστόσο η τύχη τους σταδιακά κατρακύλησε από τότε, καθώς αποδεικνύεται ότι το σύνδρομο της δεύτερης χρονιάς είναι ένα ρητό που ισχύει παντού. Οι κιτρινοπράσινοι - όπως ήταν γνωστοί στη Ρωσία - απέφυγαν οριακά τον υποβιβασμό στη δεύτερη χρονιά τους στην Premier League, τερματίζοντας μόλις τέσσερις βαθμούς πάνω από τη ζώνη του υποβιβασμού. Ανήμποροι να αποφύγουν το αναπόφευκτο, τη σεζόν 2001/02 έπεσαν ξανά στη δεύτερη κατηγορία αφού πέτυχαν μόλις πέντε νίκες σε 30 αγώνες.

Μια συντριπτική οκταετής απουσία από τη Ρωσική Premier League έληξε το 2009, καθώς η Ανζί κατέκτησε τον τίτλο της δεύτερης κατηγορίας. Η μικρή πόλη της Μαχάτσκαλα άνηκε και πάλι στη μεγάλη κατηγορία. Στη συνέχεια τερμάτισαν στην αξιοσέβαστη 11η θέση στην πρώτη τους χρονιά κάτι που δεν ακούγεται σαν κάτι τρομερό, αλλά για μια πόλη με μικρή ποδοσφαιρική ιστορία το ποδόσφαιρο της Premier League ήταν μια τεράστια υπόθεση.

Η εξαγορά

Οι οπαδοί της Ανζί ένιωσαν σαν να είχαν ήδη κερδίσει το λαχείο επιζώντας από τον υποβιβασμό, ωστόσο ο ενθουσιασμός τους μεγάλωσε περισσότερο όταν οι φήμες για εξαγορά αποδείχθηκαν αληθινές. Στις 18 Ιανουαρίου του 2011, ο επιτυχημένος επιχειρηματίας και δισεκατομμυριούχος Souleyman Kerimov ανακοίνωσε ότι ανέλαβε την ιδιοκτησία των κιτρινοπράσινων προκαλώντας σοκ σε όλη την Ευρώπη.

Όλοι έχουμε δει τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η ολιγαρχία των Ρώσων στο ποδόσφαιρο. Η εξαγορά της Τσέλσι από τον Roman Abramovich το 2003 ξεκίνησε μια εποχή άνευ προηγουμένου επιτυχίας για τους Μπλε. Οι οπαδοί της Άντζι ήλπιζαν ότι ο Kerimov θα οδηγούσε σε μια παρόμοια επανάσταση.

Η εξαγορά τοποθέτησε αμέσως τον σύλλογο με έδρα το Νταγκεστάν στην κορυφή της ευρωπαϊκής λίστας των πλουσίων συλλόγων, με τον Kerimov να λογίζεται ως ο 36ος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο τη στιγμή της εξαγοράς. Τα σχόλια του Ρώσου μετά την εξαγορά του λειτούργησαν ως μουσική στα αυτιά των οπαδών της Ανζί. Υποσχέθηκε σημαντική οικονομική επένδυση στον σύλλογο, καθώς και συζητήσεις για ένα νέο γήπεδο χωρητικότητας 40.000 ατόμων που θα συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της UEFA.

Στη συνέχεια στην αναμφισβήτητα μεγαλύτερη δήλωση προθέσεων από τον Kerimov, ο θρύλος του Παγκόσμιου Κυπέλλου Roberto Carlos μεταγράφηκε στο Ρωσικό σύλλογο από την Κορίνθιανς. Ο Βραζιλιάνος μπορεί να πλησίαζε στο τέλος της καριέρας του σε ηλικία 37 ετών, αλλά η υπογραφή του θεωρήθηκε μια πραγματική ανατροπή. Ένας σύλλογος που ήταν άγνωστος στο παρελθόν εκτός Ρωσίας βρέθηκε σύντομα στο προσκήνιο με την υπογραφή του Carlos, με πολλούς να αναρωτιούνται πώς μια μικρή πόλη στη Ρωσία κατάφερε να προσελκύσει ένα τόσο τεράστιο όνομα. Η υπογραφή του διάσημου Βραζιλιάνου αριστερού οπισθοφύλακα σηματοδότησε την έναρξη ενός ξεφαντώματος στις δαπάνες, καθώς ο Kerimov τα πήγε πολύ καλά στη μεταγραφική περίοδο του 2011.

Μια σειρά από ονόματα υψηλού προφίλ έκαναν την πόλη της Μαχάτσκαλα το νέο τους σπίτι. Ο Μαροκινός εξτρέμ Mbark Boussouffa με υψηλή βαθμολογία, εντάχθηκε στον σύλλογο για οκτώ εκατομμύρια λίρες από την Άντερλεχτ. Ο Βραζιλιάνος επιθετικός Diego Tardelli υπέγραψε από την Ατλέτικο Μινέιρο με τετραετές συμβόλαιο. Σε μια άλλη τολμηρή δήλωση ο Ρώσος διεθνής Yuri Zhirkov επέστρεψε στην πατρίδα του, αφήνοντας την Τσέλσι του Abramovich για να ενταχθεί στην επανάσταση της Ανζί.

Ωστόσο το μεγαλύτερο σημάδι πρόθεσης ήρθε στις 23 Αυγούστου. Ο Καμερουνέζος επιθετικός Samuel Eto'o έκανε τη μετάβαση από την Ίντερ - που είχε κατακτήσει το Champions League - στην άγνωστη Ρωσίδα Ανζί. Υπερήφανος για την αστείρευτη οικονομική του δύναμη, ο Kerimov έκανε τον Eto'o τον πιο ακριβοπληρωμένο παίκτη στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, με ετήσιο μισθό στα 20,5 εκατομμύρια λίρες. Ο Καμερουνέζος - ο οποίος προφανώς δεν πήγε για τα χρήματα - προσαρμόστηκε αμέσως με το έδαφος, σκοράροντας 13 φορές σε μόλις 22 αγώνες.

Οπλισμένοι με μια ομάδα σούπερ σταρ, ήταν πλέον ώρα για μια αλλαγή στο πάγκο. Δυστυχώς για τον Gadzhi Gadzhiyev - η διαχείριση του δεν ήταν τόσο επική όσο το όνομά του - απολύθηκε τον Σεπτέμβριο με τον σύλλογο να παραμένει στην έβδομη θέση. Ως αντικαταστάτης του ανέλαβε ο πολύπειρος Ολλανδός Guus Hiddink, ο οποίος έχαιρε μεγάλης εκτίμησης στη Ρωσία λόγω της τετραετούς θητείας του στην Εθνική ομάδα.

Την άφιξη του Hiddink ακολούθησε σύντομα η μεταγραφή των 12 εκατομμυρίων λιρών του Κονγκολέζου αμυντικού Christopher Samba. Οι ερχομοί του Hiddink και του Samba σταθεροποίησαν το πλοίο της Ανζί, καθώς ολοκλήρωσαν τη σεζόν 2011/12 στην πέμπτη θέση.

Με μια επερχόμενη χρονιά στο Europa League στον ορίζοντα και την πρόωρη αποχώρηση του Roberto Carlos, ο Hiddink ήθελε να ενισχύσει το ρόστερ του ακόμα περισσότερο. Ο έμπειρος Γάλλος μέσος Lassana Diarra και ο Ιβοριανός επιθετικός Lacina Traore εντάχθηκαν στον σύλλογο πριν από την παρθενική Ευρωπαϊκή χρονιά τους. Η Ανζί κατέγραψε αριθμό ρεκόρ στις πωλήσεις των φανελών ενόψει της σεζόν 2012/13, καθώς η παγκόσμια προβολή της συνέχισε να αυξάνεται στα ύψη. Τον Φεβρουάριο του 2013 ο σύλλογος έκανε άλλη μια μεγάλη μεταγραφή, καθώς ο Willian εντάχθηκε στον σύλλογο από την Ουκρανική Σαχτάρ Ντόνετσκ για ένα ποσό ρεκόρ της τάξης των 35 εκατομμυρίων λιρών.

Απελπισία στο Νταγκεστάν

Αφού άντλησε πολλά χρήματα σε νέες μεταγραφές, η Ανζί κατάφερε να κατακτήσει μόνο την τρίτη θέση στο πρωτάθλημα χάνοντας την έξοδο στο Champions League. Η πορεία τους στο Europa League ήταν εξίσου γλυκόπικρη, καθώς ένα γκολ του Pappis Cisse στο 93' είδε την Anzhi να αποκλείεται από τη διοργάνωση στη φάση των 16. Ωστόσο αυτή ήταν μόνο η αρχή μιας ταραχώδους περιόδου για τους οπαδούς της Ανζί.

Ο Hiddink παραιτήθηκε μετά από δύο μόλις αγώνες τη σεζον 13/14. Σε μια κουλή απόφαση αντικαταστάθηκε από τον πρώην βοηθό του Sir Alex Ferguson στη  Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ Rene Meulensteen. Ο Meulensteen άντεξε για 16 ολόκληρες ημέρες ως επικεφαλής της ρωσικής ομάδας, πριν αντικατασταθεί από τον πρώην προπονητή Gadzhi Gadzhiyev. Η Ανζί μετατράπηκε γρήγορα σε μια παράσταση τσίρκου.

Αμέσως μετά την ανάληψη του συλλόγου, ο Kerimov είχε φαινομενικά χάσει το ενδιαφέρον του για το πρότζεκτ. Στις 7 Αυγούστου του 2013, ο Ρώσος δισεκατομμυριούχος πήρε τη δραστική απόφαση να κόψει τον προϋπολογισμό της Ανζί κατά τα δύο τρίτα. Οι Ρωσικές ειδήσεις ανέφεραν ότι η επιδείνωση της υγείας του Kerimov ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας στην ξαφνική απόφασή του να τραβήξει την πρίζα στο πιο ενδιαφέρον πρότζεκτ της Ευρώπης. Άλλοι ανέφεραν ότι είχε συνειδητοποιήσει ότι επένδυσε πάρα πολλά χρήματα χωρίς καμία ανταπόδωση και ως εκ τούτου έκανε εξαργύρωση. Είτε έτσι είτε αλλιώς, δεν ήταν καλά τα νέα για τους οπαδούς της Ανζί.

Η περικοπή είδε μεγάλες αλλαγές στο ρόστερ, καθώς πολλές από τις μεγάλες μεταγραφές πωλήθηκαν σε μια προσπάθεια να ανακτήσουν μερικά από τα κέρδη. Ο Yuri Zhirkov και ο Christopher Samba πήγαν στη Ντιναμό Μόσχας. Ο Lassana Diarra και ο Mbark Boussofa στη Λοκομοτίβ Μόσχας. Ο Lacina Traoré μεταπήδησε στη Μονακό για 18 εκατομμύρια λίρες. Τα δύο μεγάλα ονόματα που έμειναν στην ομάδα - ο Samuel Eto'o και ο Willian - πουλήθηκαν στη Τσέλσι σε μειωμένη τιμή.

Ο Willian είχε μόλις φορέσει τα παπούτσια και μια φανέλα της Άντζι πριν φύγει από τη πίσω πόρτα, έχοντας καταγράψει μόνο 11 εμφανίσεις στη Ρωσική Premier League. Ωστόσο τίποτα δεν συγκρίνεται με το golden boy της Ρωσίας Aleksandr Kokorin, ο οποίος αποκτήθηκε και πουλήθηκε στην ίδια μεταγραφική περίοδο, χωρίς να έχει κάνει ούτε μια εμφάνιση στους κιτρινοπράσινους. Μια εξαιρετική δουλειά από την Ντιναμό Μόσχας, η οποία πούλησε τον Ρώσο για 18 εκατομμύρια λίρες πριν τον αγοράσει πάλι τρεις εβδομάδες αργότερα για πολύ λιγότερα χρήματα.

Η μαζική σφαγή του ρόστερ της Ανζί είχε αρνητικό αντίκτυπο στην τύχη της στο πρωτάθλημα. Τερμάτισαν τη σεζόν 2013/14 στο πάτο της πρώτης κατηγορίας, έχοντας συγκεντρώσει 20 βαθμούς. Η δυστυχία τους επιδεινώθηκε το 2016 καθώς ο Kerimov ανακοίνωσε την πώληση του συλλόγου στον Osman Kadiyev, τον πρώην ιδιοκτήτη του άλλου συλλόγου της πόλης: της Ντιναμό Μαχάτσκαλα.

Από την πώληση του Kerimov, η Ανζί συνέχισε να πέφτει ακόμη περισσότερο στη λήθη. Από εκεί που προοριζόταν για ευρωπαϊκή επιτυχία, τη σεζόν 19/20 δεν κατάφερε  να αποκτήσει άδεια για τη δεύτερη κατηγορία της Ρωσίας. Λαμβάνοντας ένα τελεσίγραφο να κηρύξει πτώχευση ή να παίξει στην τρίτη κατηγορία του Ρωσικού ποδοσφαίρου, ο Kadiyev επέλεξε το δεύτερο. Έλαβαν άδεια να παίξουν στην τρίτη κατηγορία και χρησιμοποίησαν παίκτες κάτω των 20 ετών, με πολλούς από τους έμπειρους να πηδούν από το πλοίο.

Μια πραγματική πτώση από τη χάρη όμως περαιτέρω ζημιά προκλήθηκε σε έναν ήδη ταλαιπωρημένο οπαδό της Ανζί. Στις 3 Ιουνίου του 2022, η Ρωσική Ποδοσφαιρική ομοσπονδία επιβεβαίωσε ότι η Ανζί δεν κατάφερε να αποκτήσει άδεια για να παίξει στη FNL 2 (Τρίτη κατηγορία του ρωσικού ποδοσφαίρου). Η αποτυχία τους να λάβουν άδεια σήμαινε ότι ο σύλλογος έχασε αυτόματα την ιδιότητά του ως επαγγελματικός ποδοσφαιρικός σύλλογος.

Η Ανζί εξέδωσε μια ανακοίνωση ζητώντας συγγνώμη από τους οπαδούς και δήλωσε με ελπίδα ότι ο σύλλογος μπορεί να «επιστρέψει μια μέρα». Ένα πραγματικό τρενάκι ενός ταξιδιού για το κλαμπ του Νταγκεστάν. Για να τρίψουμε περισσότερο αλάτι στις πληγές τους, το αντίπαλο δέος στο πρόσωπο της Ντιναμό Μαχάτσκαλα εξασφάλισε την άνοδο στη δεύτερη κατηγορία της Ρωσίας μόλις 72 ώρες πριν από την ανακοίνωση της Ανζί: μια αλλαγή εξουσίας στην πόλη της Μαχάτσκαλα. 

Ένα θλιβερό τέλος σε ένα πρότζεκτ που έδινε πάρα πολλές υποσχέσεις. Ας ελπίσουμε να μπορέσουν να επιστρέψουν στο εγγύς μέλλον.